Mijn artistieke ontwikkeling

(Tekst van mijn presentatie van 17 mei 2026 in het Couveehuis, Den Haag)

Graag wil ik jullie iets vertellen over mijn ontwikkeling op kunstzinnig gebied vanaf de beginfase tot heden.
Ik kom niet uit een artistiek milieu, hoewel mijn moeder niet onverdienstelijk kon beeldhouwen en aquarelleren. Als kind was ik al gevoelig voor sferen, kleuren en schoonheid. Naarmate ik ouder werd groeide de drang bij mij om daar uiting aan te geven. Het ging er mij niet alleen om hóe ik vorm wilde geven aan iets, maar ook waarom ik op die manier uiting wilde geven aan het voelen, verwerken en verbinding maken met mijn artistieke expressie.

Kunstacademie taboe
Mijn fascinatie voor kunst begon al op de middelbare school. Daar werd ik verliefd op een jongen die naar de kunstacademie ging en dat wilde ik natuurlijk ook! Maar dat mocht niet van mijn ouders; die keurden dat milieu van rock-‘n-roll en hasj af in die tijd.
Zelf ben ik toen diverse opleidingen en cursussen gaan volgen om mijn kennis van technieken en materialen uit te breiden. Zo leerde ik perspectieftekenen, aquarelleren, modeltekenen op de Vrije Academie en met olieverf werken bij Ineke Toetenel.

Figuratief en monoprint
De eerste periode begon ik figuratief te werken. Daarna werd ik enthousiast over de techniek monoprinten bij Margriet Westervaarder. Daarbij is ieder werk uniek en kan niet herhaald worden. Dat sprak mij enorm aan. Ik werkte toen vaak direct met mijn handen op het etspapier waarbij ik meestal een mooie organische uitwerking kreeg.
En juist in onverwachte structuren en imperfectie ontstond vaak de ziel van het werk. Het materiaal bestond uit pure pigmenten vermengd met standolie. Om de textuur te verlevendigen voegde ik er allerlei materialen aan toe zoals zand, koffie, papier en voorwerpen uit de natuur zoals veertjes, takjes, zeewier en zelfs gedroogde bessen en aardenschillen.

Energie in materialen
Materialen brengen een eigen energie en geschiedenis met zich mee; ze geven aan het werk iets tastbaars, aards en iets levendigs. Mijn werk bestond toen uit een bepaalde vorm die mij aansprak en opleverde en die ik net zolang bewerkte tot het beeld klopte en doordrongen was van de bezieling die ik voelde. Door zo te werken ontdekte ik dat techniek voor mij nooit het einddoel was maar een middel om gevoel zichtbaar te maken.

Diverse stadia
Mijn creatieve geest ging door de jaren heen door diverse stadia. Ik begon op de Vrije Academie met modeltekenen. Daarna ontstond er bij mij een verlangen om te gaan schilderen en wilde ik gaan creëren op mijn manier.
Tegelijkertijd ging ik naar de tuinbouwschool met als hoofdvak bloemsierkunst. Daarna werkte ik als bloemist in diverse bloemenwinkels waar ik ook te maken had met kleurcombinaties en verhoudingen in al het maken van bruidsboeketten, grafstukken en handgebonden boeketten.
Toen begon ik een tijdje bloemen te schilderen.

Spiritualiteit
In de jaren negentig was ik een tijdlang geïnteresseerd in spiritualiteit, esoterie en mystiek. Waarbij ik reizen ging maken naar onder andere Engeland, Egypte en Peru. Daar ervoer ik dat eigenlijk alles energie is.
Die reizen brachten mij in contact met oude symbolieken en mystiek dat mij een andere manier van kijken op de wereld gaf. Die indrukken vonden vanzelf hun weg in mijn schilderijen.

Portretten
Rond 2000 woonde ik een tijdlang in Zutphen en daar leerde ik portretten maken in groepsverband, wat niet helemaal mijn stijl is. Weer terug in Den Haag, nam ik vele jaren les bij Sandra Thie en van haar leerde ik stillevens maken. Door goed te leren kijken en regelmatig afstand te nemen van het werk kon ik steeds beter het geheel in mij opnemen.
In 2016 werd ik behoorlijk ziek waardoor ik beperkt was in mijn bewegingen en energie. Daardoor was ik genoodzaakt om van groot naar heel klein formaat te gaan werken, gewoon aan de huiskamertafel. Ik raakte toen geboeid in de schoonheid van vlinders. Zij symboliseren kwetsbaarheid, verandering, vrijheid en transformatie. Een proces waar ik innerlijk ook mee bezig was.

Vlinders
Uit vlinderboeken ben ik toen wel een paar honderd vlinders gaan schilderen. Daarbij gebruikte ik naast verf ook nagellak en glitter om in de buurt te komen van hun natuurlijke schoonheid. Elke vlinder kreeg een eigen karakter en schoonheid.
Zij vonden gretig aftrek op straatmarkten zoals op het Lange Voorhout, Zeeheldenkwartier en hier op de Frederik Hendriklaan. Omdat het mijn passie is vind ik het altijd een eer wanneer mensen mijn werk in hun huis willen hebben.

Toetjes
Vanuit dezelfde intuïtieve manier van werken ben ik na de expositie “Grand Desserts”, van afgelopen jaar in het Kunstmuseum, begonnen met het maken van kleine tekeningen waar je je vingers bij aflikt. Daadwerkelijk voeg ik aan de werken suikers, chocolade, koekkruimels en gehakte nootjes toe. Het laatste gebakje is vorige week zondag spontaan door mijn kleindochter van zeven gemaakt toen ze bij mij thuis was.
Momenteel krijg ik weer les van Sandra Thie hier in het Couveehuis.
In het meeste van mijn werk gebruik ik veel verschillende materialen zoals houtskool, olieverf, gouache, fineliners, ecoline, kleurpotloden en waterverf. En vernis voor de levendigheid en glans waar ik zo van houd.

Meditatief
Ik beleef onnoemelijk veel plezier aan het schilderen; het is mijn lust en mijn leven. Ik heb dan ook mijn huis ingericht als werkruimte. Schilderen en tekenen werken bij mij meditatief. Als ik bezig ben, vaak urenlang en vrijwel dagelijks, bestaat er bijna niets anders. Mijn hoofd wordt leeg en alle concentratie gaat naar mijn werk. Heerlijk vind ik dat.
Door de jaren heen heb ik geëxposeerd in diverse openbare gebouwen zoals ministeries, Bronovo, restaurants, gezondheidscentra, wijkcentra en in diverse kantoren. Ik geloof dat schoonheid ons kan vertragen in een wereld die vaak haastig en verhard is. Kunst nodigt mensen uit stil te staan, te observeren en te voelen. Anders te gaan kijken en misschien ook wel naar zichzelf. Het kan een gevoel van troost of juist nieuwsgierigheid geven. Als iemand langer naar kunst blijft kijken, even geraakt wordt, dan heeft kunst zijn werk gedaan en wat het moet doen.
Mijn creativiteit heeft zich zo steeds verder ontwikkeld, net zoals ikzelf ben veranderd door het leven.